سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی؛ مدل‌ها، درآمد و روش‌های سرمایه‌گذاری

سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی یکی از گزینه‌های ورود به بازار تولید برق است که امکان کسب درآمد از فروش انرژی، مشارکت در پروژه های نیروگاهی و توسعه یک دارایی مولد را فراهم می‌کند. با گسترش بازار برق سبز، اجرای قوانین مرتبط با تأمین برق صنایع و توسعه قراردادهای فروش برق، سرمایه‌گذاران می‌توانند علاوه بر مدل خرید تضمینی، روش‌های دیگری برای درآمدزایی از نیروگاه خورشیدی را نیز بررسی کنند.

بااین‌حال، درآمد نیروگاه خورشیدی به ظرفیت و میزان تولید، هزینه احداث، روش فروش برق و تعهدات قانونی وابسته است. بنابراین، برای ارزیابی دقیق سرمایه‌گذاری در نیروگاه خورشیدی باید درآمد بالقوه، ریسک‌های اجرایی و زمان بازگشت سرمایه را هم‌زمان بررسی کرد.

اهداف سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی بر اساس قوانین ایران

سرمایه‌گذاری در نیروگاه خورشیدی با اهداف متفاوتی انجام می‌شود؛ از کسب درآمد از طریق فروش برق تا اجرای الزامات قانونی و تأمین برق موردنیاز صنایع. در ایران، برخی قوانین و مقررات، سرمایه‌گذاری در احداث نیروگاه خورشیدی را به فرصتی اقتصادی یا ضرورتی برای ایفای تعهدات قانونی تبدیل کرده‌اند.

در جدول زیر، مهم‌ترین سازوکارها و قوانین مؤثر بر سرمایه‌گذاری در نیروگاه خورشیدی را مرور می‌کنیم.

وجود یک قانون به‌تنهایی به معنای برخورداری خودکار هر نیروگاه از درآمد تضمین‌شده، معافیت یا امتیاز خاص نیست. شرایط استفاده از هر سازوکار سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی به آیین‌نامه اجرایی، مجوزها، ظرفیت پروژه و مقررات معتبر در زمان اجرا بستگی دارد.

1. سرمایه گذاری با هدف فروش برق و کسب درآمد

یکی از رایج‌ترین اهداف سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی، احداث نیروگاه و فروش برق تولیدی است. سرمایه‌گذار در این مدل، هزینه توسعه و اجرای پروژه را تأمین می‌کند و درآمد خود را از طریق سازوکار فروش مجاز به دست می‌آورد.

ماده ۶۱ قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی از جمله مبانی قانونی حمایت از توسعه برق تجدیدپذیر و خرید تضمینی برق از تولیدکنندگان غیردولتی بوده است. مدت این قرارداد ۲۰ ساله بوده و قیمت و شرایط خرید برق تولیدی از این منابع به پیشنهاد وزارت نیرو و تصویب هیأت وزیران تعیین می‌شود.

بااین‌حال، درآمدزایی از نیروگاه خورشیدی تنها به فروش برق در قالب قراردادهای تضمینی با دولت محدود نمی‌شود؛ بلکه فروش برق در بورس انرژی نیز یکی از راهکارهای مؤثر برای کسب درآمد و بهره‌برداری بهینه از ظرفیت این نیروگاه‌هاست.

سرمایه‌گذار می‌تواند احداث نیروگاه در زمین شخصی، زمین اجاره‌ای، شهرک انرژی خورشیدی یا سایر محل‌های مجاز را بررسی کند. انتخاب محل باید با توجه به تابش، امکان اتصال به شبکه، وضعیت حقوقی زمین، محدودیت‌های اجرایی و هزینه انتقال برق انجام شود.

2. احداث نیروگاه برای اجرای ماده ۱۶ صنایع

ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانش‌بنیان، صنایع مشمول را به تأمین سهم مشخصی از برق مصرفی سالانه خود از منابع تجدیدپذیر ملزم کرده است. این سهم طبق قانون از یک درصد در سال ۱۴۰۲ آغاز می‌شود و در پایان دوره پنج‌ساله به حداقل پنج درصد می‌رسد.

برای این گروه، سرمایه گذاری در احداث نیروگاه خورشیدی می‌تواند راهی برای تأمین برق تجدیدپذیر موردنیاز و مدیریت هزینه‌های مرتبط با اجرای تکلیف قانونی باشد. البته احداث نیروگاه تنها گزینه قابل بررسی نیست و خرید برق سبز از مسیرهای مجاز نیز می‌تواند در چارچوب مقررات مربوط مطرح باشد.

پیش از انتخاب هر روش، باید وضعیت شمول واحد صنعتی، سهم قابل اعمال، شرایط احتساب برق تولیدی یا خریداری‌شده و نحوه محاسبه هزینه عدم ایفای تعهد بررسی شود. جزئیات اجرایی و اصلاحات احتمالی مقررات نیز باید در تصمیم نهایی لحاظ شوند.

3. خودتأمینی صنایع و مدیریت ریسک قطعی برق

برای صنایع انرژی‌بر مشمول ماده ۴ قانون مانع‌زدایی از توسعه صنعت برق، احداث نیروگاه خورشیدی راهکاری برای تأمین برق موردنیاز، کاهش وابستگی به شبکه و تداوم تولید است. همچنین، صنایع می‌توانند برق مازاد خود را از طریق قرارداد خرید تضمینی یا عرضه در بورس انرژی به فروش برسانند و کسب درآمد کنند.

در چنین پروژه‌ای، ارزیابی اقتصادی نباید تنها بر درآمدزایی از نیروگاه خورشیدی متمرکز باشد. ارزش برق مصرف‌شده در کارخانه، هزینه برق جایگزین، میزان کاهش توقف تولید و هزینه‌های بهره‌برداری نیروگاه نیز باید در محاسبات وارد شوند.

4. سرمایه‌گذاری با هدف استفاده از سازوکارهای صرفه‌جویی سوخت

ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر، مبنای قانونی حمایت از طرح‌های منجر به صرفه‌جویی سوخت است. بر اساس مصوبه شماره ۱۷۱۹۶ شورای اقتصاد مورخ ۲۰/۰۱/۱۴۰۱، سرمایه‌گذاران حقوقی واجد شرایط احداث ۴۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی، پس از ارزیابی کیفی و شرکت در مناقصه، می‌توانند تا سقف ۹/۶ سنت دلار به‌ازای هر کیلووات‌ساعت، به مدت ۶ سال از محل صرفه‌جویی سوخت درآمد کسب کنند. همچنین، با ارائه تضامین لازم، امکان دریافت ارزش صرفه‌جویی طی ۴ سال وجود دارد. پس از این دوره، بهره‌برداری اقتصادی از برق تولیدی تابع مقررات وزارت نیرو خواهد بود.

البته، برخورداری از این حمایت به تصویب طرح، شرایط پذیرش، مفاد قرارداد و ضوابط اجرایی بستگی دارد و شامل تمام نیروگاه‌های خورشیدی نمی‌شود.

5. سرمایه‌گذاری در نیروگاه خورشیدی برای صادرات برق

صادرات برق تجدیدپذیر، به‌ویژه با توجه به افزایش تقاضای جهانی برای انرژی پاک، می‌تواند فرصتی درآمدزا از سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی باشد. بااین‌حال، طبق مقررات فعلی ایران، صادرات برق تنها در ساعات غیرپیک مصرف داخلی امکان‌پذیر است؛ این موضوع نیازمند مدیریت دقیق و هوشمند شبکه برق است تا از یک سو تأمین انرژی داخلی تضمین شود و از سوی دیگر، درآمد نیروگاه خورشیدی از فرصت‌های صادراتی نیز از دست نرود.

6. تأمین برق مراکز استخراج رمزارز با احداث نیروگاه خورشیدی

با توجه به محدودیت تأمین برق در دوره‌های اوج مصرف، وزارت نیرو دستورالعملی برای تأمین برق مراکز استخراج رمزارز از طریق احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر تدوین کرده است. بر اساس این سازوکار، مراکز استخراج می‌توانند متناسب با ظرفیت و ضریب تولید نیروگاه احداث‌شده، برق مورد نیاز خود را به‌صورت پایدار تأمین کنند. برای مثال، احداث نیروگاه خورشیدی ۱۰ مگاواتی می‌تواند امکان دریافت معادل ۲ مگاوات برق پیوسته را فراهم کند. سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی برای تامین برق استخراج رمز ارز، علاوه بر کاهش ریسک محدودیت برق، به توسعه تولید برق تجدیدپذیر نیز کمک می‌کند.

7. الزام چاه‌های کشاورزی به تأمین برق از نیروگاه خورشیدی

در سال‌های اخیر، برای مدیریت ناترازی برق، فعالیت موتورپمپ چاه‌های کشاورزی در ساعات اوج مصرف، به‌ویژه در ماه‌های گرم، مشمول برنامه های مدیریت بار و خاموشی شده است که می‌تواند روند آبیاری را مختل کند. بر اساس مصوبه شماره ۱۰۰/۲۰/۱۲۴۱۵/۱۴۰۳ وزارت نیرو، چاه‌های کشاورزی که حداقل ۸۰ درصد برق موردنیاز خود را از نیروگاه خورشیدی تأمین می‌کنند، می‌توانند از خاموشی‌های ساعات اوج بار معاف شوند. سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی، علاوه بر تداوم پمپاژ آب و کاهش وابستگی به شبکه، امکان درآمدزایی از فروش برق مازاد را نیز فراهم می‌کند.

8. تأمین ۲۰ درصد برق ساختمان‌های دولتی از انرژی خورشیدی

دولت ایران با تصویب الزام تأمین ۲۰ درصدی برق ساختمان‌های دولتی از منابع تجدیدپذیر، گامی بلند در مسیر تحول انرژی برداشته است. این سیاست که از سال ۱۴۰۳ اجرایی شده، دستگاه‌های اجرایی را موظف می‌کند سالانه ۵ درصد از مصرف انرژی خود را تا رسیدن به سهم ۲۰ درصدی از طریق منابع پاک تأمین کنند. ادارات دولتی دو راهکار اصلی برای تحقق این هدف دارند: سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی یا خرید برق از تابلوی سبز بورس انرژی. در صورت عدم اجرا، شرکت‌های توزیع با نرخ بالاتر این برق را تأمین کرده و هزینه را به حساب ادارات منظور می‌کنند.

مدل های سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی

پس از تعیین هدف پروژه، باید مدل مالکیت و مشارکت انتخاب شود. این تصمیم مشخص می‌کند چه کسی سرمایه اولیه را تأمین می‌کند، مسئولیت اجرا و نگهداری بر عهده چه کسی است و درآمد یا هزینه‌ها چگونه میان طرفین تقسیم می‌شوند.

• احداث نیروگاه و مالکیت کامل

در این روش از سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی، تأمین مالی، انتخاب محل، طراحی، خرید تجهیزات، اجرا و بهره‌برداری را سرمایه گذار مستقیماً مدیریت می‌کند یا برای اجرای بخش‌های تخصصی از پیمانکار کمک می‌گیرد. درآمد حاصل از فروش برق یا منافع خودمصرفی به مالک تعلق دارد و ریسک‌های اجرایی و اقتصادی نیز متناسب با قراردادها بر عهده اوست.

این مدل برای سرمایه‌گذارانی مناسب است که منابع مالی کافی، امکان مدیریت پروژه و تمایل به مالکیت مستقیم دارایی و درآمدزایی از نیروگاه خورشیدی دارند. انتخاب پیمانکار متخصص و تدوین قرارداد دقیق می‌تواند ریسک اجرا را کاهش دهد، اما جایگزین ارزیابی اقتصادی و نظارت بر پروژه نمی‌شود.

• مشارکت در احداث و بهره‌برداری

در مدل مشارکتی، چند سرمایه‌گذار یا یک سرمایه‌گذار و یک شرکت تخصصی، منابع مالی، زمین، تجهیزات یا خدمات اجرایی را وارد پروژه می‌کنند. این روش سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی می‌تواند امکان ورود به پروژه‌های بزرگ‌تر را فراهم کند و نیاز به تأمین کل سرمایه توسط یک شخص را کاهش دهد.

در مقابل، سهم مالکیت، نحوه تقسیم سود حاصل از درآمد نیروگاه خورشیدی، مسئولیت افزایش هزینه‌ها، اختیارات مدیریتی و شرایط خروج از مشارکت باید در قرارداد مشخص شوند. تعیین صرفِ درصد مالکیت برای جلوگیری از اختلاف‌های آینده کافی نیست.

• خرید نیروگاه آماده یا سرمایه‌گذاری در پروژه در حال ساخت

خرید نیروگاه فعال می‌تواند زمان انتظار تا شروع درآمدزایی از نیروگاه خورشیدی را کاهش دهد؛ زیرا پروژه از مرحله توسعه عبور کرده و سابقه عملکرد دارد. بااین‌حال، خریدار باید وضعیت مجوزها، قرارداد فروش برق، سوابق تولید، بدهی‌ها، کیفیت تجهیزات و هزینه‌های تعمیرات احتمالی را بررسی کند.

در پروژه‌های در حال ساخت نیز لازم است ریسک تأخیر، افزایش هزینه و احتمال تغییر شرایط قرارداد ارزیابی شود. ارزش اقتصادی پروژه باید بر مبنای جریان نقدی آینده و تعهدات واقعی آن محاسبه شود، نه صرفاً هزینه‌ای که تاکنون برای ساخت صرف شده است.

• سرمایه‌گذاری از طریق ابزارهای مالی

سرمایه‌گذارانی که تمایلی به مدیریت مستقیم احداث و بهره‌برداری ندارند، می‌توانند ابزارهای مالی مجاز مرتبط با تأمین مالی پروژه‌های نیروگاهی (مانند مشارکت در صندوق سرمایه گذاری پروژه) را بررسی کنند. در این روش، حقوق سرمایه‌گذار، نحوه دریافت بازده، ریسک بازار و شرایط خروج به ساختار ابزار مالی بستگی دارد.

این مدل با مالکیت مستقیم نیروگاه یکسان نیست. بنابراین، پیش از ورود به این مدل از سرمایه‌گذاری در نیروگاه خورشیدی باید امیدنامه، تعهدات ناشر یا مدیر پروژه، هزینه‌ها و شرایط نقدشوندگی بررسی شوند.

روش‌های فروش برق و درآمدزایی از نیروگاه خورشیدی

انتخاب روش فروش برق، یکی از مهم‌ترین تصمیم‌های تجاری سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی است. مالک نیروگاه باید بر اساس مقررات قابل اعمال، مشخصات فنی و شرایط خریداران تعیین کند که برق تولیدی از چه مسیری عرضه شود.

• خرید تضمینی برق تجدیدپذیر

در مدل خرید تضمینی، برق تولیدی نیروگاه بر اساس قرارداد و ضوابط مصوب به فروش می‌رسد. این روش امکان پیش‌بینی درآمد را فراهم می‌کند؛ بااین‌حال، میزان درآمد نیروگاه خورشیدی به نرخ خرید تضمینی اعلام‌شده از سوی وزارت نیرو و شرایط قرارداد وابسته است.

برای محاسبه درآمد، نباید نرخ اعلام‌شده برای یک گروه نیروگاهی یا دوره زمانی را بدون بررسی به پروژه دیگری تعمیم داد. همچنین، درآمد واقعی به میزان تابش، میزان برق تحویلی و شرایط اجرای قرارداد وابسته است.

• فروش برق در بورس انرژی

در این مدل، نیروگاه واجد شرایط می‌تواند برق تولیدی را در تابلوهای معاملاتی مجاز در بورس انرژی عرضه کند. در معاملات مبتنی بر عرضه و تقاضا، قیمت فروش تحت تأثیر شرایط بازار قرار می‌گیرد؛ بنابراین امکان کسب درآمد مناسب و بالاتر وجود دارد، اما نوسان قیمت و ریسک فروش نیز باید در تحلیل اقتصادی لحاظ شوند.

بررسی شرایط پذیرش نیروگاه، ضوابط عرضه، نحوه تسویه و گروه‌های مجاز خریدار پیش از انتخاب این مسیر ضروری است.

• قرارداد دوجانبه فروش برق

در قرارداد دوجانبه برق سبز، تولیدکننده و خریدار درباره قیمت، حجم، مدت و شرایط تحویل یا تسویه برق توافق می‌کنند. این روش می‌تواند امکان برنامه‌ریزی تجاری مشخص‌تری را در سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی فراهم کند، به‌خصوص زمانی که نیروگاه بتواند با مصرف‌کننده‌ای متناسب با الگوی تولید خود قرارداد ببندد.

اعتبار و تعهدات طرفین، شرایط فسخ و نحوه مدیریت اختلاف میان تولید واقعی و مقدار توافق‌شده باید در قرارداد روشن باشند.

• خودمصرفی و کاهش هزینه برق

اگر نیروگاه در محل کارخانه یا مجموعه مصرف‌کننده احداث شود، ارزش اقتصادی پروژه می‌تواند از کاهش خرید برق شبکه حاصل شود. در این حالت، برق مصرف‌شده در محل باید بر اساس تعرفه برق جایگزین‌شده ارزش‌گذاری شود و برق فروخته‌شده به شبکه جداگانه محاسبه شود.

اگر هدف از سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی، تأمین برق هنگام خاموشی باشد، هزینه تجهیزات پشتیبان یا ذخیره‌ساز موردنیاز نیز باید در ارزیابی اقتصادی وارد شود.

عوامل مؤثر بر درآمد نیروگاه خورشیدی

درآمدزایی از نیروگاه خورشیدی به میزان برق قابل فروش یا ارزش برق مصرف‌شده در محل و قیمت اقتصادی آن بستگی دارد. ظرفیت اسمی نیروگاه به‌تنهایی میزان تولید سالانه را مشخص نمی‌کند؛ زیرا شرایط اقلیمی، طراحی و کیفیت نگهداری نیز بر عملکرد سیستم اثر می‌گذارند.

مهم‌ترین عوامل عبارت‌اند از:

• ظرفیت و طراحی نیروگاه: ظرفیت بیشتر نیروگاه، امکان تولید بیشتری فراهم می‌کند، اما سرمایه اولیه و هزینه‌های اولیه سرمایه گذاری را نیز افزایش می‌دهد.
• موقعیت جغرافیایی: تابش خورشید، دمای محیط، گردوغبار و شرایط آب‌وهوایی بر تولید سالانه و درآمد نیروگاه خورشیدی اثر دارند.
• کیفیت تجهیزات: پنل، اینورتر، سازه و تجهیزات حفاظتی بر عملکرد و هزینه تعمیرات در طول عمر نیروگاه خورشیدی اثر می‌گذارند.
• روش فروش برق: نرخ قرارداد، قیمت بازار و میزان برق قابل فروش، درآمد ناخالص را تعیین می‌کنند.
• نگهداری از نیروگاه: خرابی تجهیزات، آلودگی سطح پنل ها و نگهداری نامناسب می‌توانند تولید قابل فروش را کاهش دهند.
• هزینه‌های جاری: تعمیرات، بیمه، اجاره زمین و سایر هزینه‌های بهره‌برداری از سود نهایی نیروگاه خورشیدی کم می‌کنند.

برای برآورد واقع‌بینانه، بهتر است تولید و قیمت فروش در چند سناریوی سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی بررسی شوند. سناریوی محتاطانه، سناریوی پایه و سناریوی خوش‌بینانه کمک می‌کنند وابستگی سود به شرایط بازار و عملکرد نیروگاه مشخص شود.

هزینه سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی چقدر است؟

هزینه احداث نیروگاه خورشیدی به ظرفیت، محل اجرا، نوع تجهیزات، وضعیت زمین، شرایط اتصال به شبکه و دامنه خدمات پیمانکار بستگی دارد. به همین دلیل، نمی‌توان یک قیمت واحد را برای نیروگاه‌های خانگی، تجاری و مگاواتی در نظر گرفت.

هزینه احداث نیروگاه خورشیدی شامل تأمین تجهیزات، آماده‌سازی زمین، اجرای سازه و فونداسیون، طراحی مهندسی، اتصال به شبکه، حمل‌ونقل، نصب و راه‌اندازی است. همچنین، هزینه‌های تأمین مالی، بیمه، سرمایه در گردش و نگهداری باید در محاسبات اقتصادی لحاظ شوند. به‌طور میانگین، هزینه احداث یک نیروگاه خورشیدی یک مگاواتی حدود ۴۳۰ هزار دلار برآورد می‌شود.

برای مقایسه پیشنهادهای پیمانکاران، باید مشخصات فنی تجهیزات، ظرفیت واقعی، دامنه تعهدات اجرایی، ضمانت‌نامه‌ها و هزینه‌های خارج از قرارداد بررسی شوند. پایین‌تر بودن قیمت اولیه لزوماً به معنای اقتصادی‌تر بودن پروژه نیست؛ زیرا کیفیت تجهیزات و خدمات نگهداری بر تولید سالانه، هزینه‌های بلندمدت و درآمد نیروگاه خورشیدی اثر می‌گذارد.

درآمد نیروگاه خورشیدی و محاسبه بازگشت سرمایه

برای برآورد درآمد نیروگاه خورشیدی، ابتدا باید میزان تولید سالانه قابل فروش و سپس قیمت فروش هر کیلووات‌ساعت مشخص شود.

درآمد ناخالص سالانه = برق قابل فروش در سال × متوسط قیمت فروش هر کیلووات‌ساعت

برای نمونه، اگر نیروگاهی در طول سال یک میلیون کیلووات‌ساعت برق قابل فروش تولید کند و متوسط قیمت فروش هر کیلووات‌ساعت ۵۰۰۰ تومان باشد، درآمد ناخالص سالانه آن ۵ میلیارد تومان خواهد بود. این مثال صرفاً برای توضیح فرمول است و پیش‌بینی درآمد یا اعلام نرخ روز بازار محسوب نمی‌شود.

برای محاسبه سود عملیاتی نیروگاه خورشیدی باید هزینه‌های نگهداری، تعمیرات، بیمه، اجاره زمین و سایر هزینه‌های جاری کسر شوند. اگر سرمایه گذاری در نیروگاه خورشیدی با تسهیلات مالی اجرا شده باشد، هزینه بهره و اقساط نیز در جریان نقدی اهمیت دارند. در تحلیل چندساله باید افت تدریجی عملکرد تجهیزات و هزینه تعویض قطعات نیز در نظر گرفته شود.

دوره بازگشت سرمایه نیروگاه خورشیدی در یک محاسبه ساده از تقسیم سرمایه اولیه بر جریان نقدی خالص سالانه به دست می‌آید؛ اما برای پروژه‌هایی با درآمد متغیر یا تأمین مالی پیچیده، تحلیل جریان نقدی چندساله و شاخص‌هایی مانند ارزش فعلی خالص و نرخ بازده داخلی تصویر دقیق‌تری ارائه می‌کنند.

ریسک‌ها و اشتباهات رایج در سرمایه‌گذاری

سودآوری نیروگاه خورشیدی به اجرای موفق پروژه و مدیریت ریسک‌های آن وابسته است. تأخیر در اخذ مجوز یا اتصال به شبکه، افزایش هزینه تجهیزات، تغییر شرایط بازار و ضعف در نگهداری می‌توانند بازده مورد انتظار را کاهش دهند.

از اشتباهات رایج می‌توان به اتکا به وعده سود قطعی، استفاده از تعرفه‌های قدیمی، نادیده‌گرفتن هزینه اتصال به شبکه و انتخاب تجهیزات صرفاً بر اساس قیمت پایین تر اشاره کرد. همچنین، درآمد یک نیروگاه خورشیدی فعال را نمی‌توان بدون بررسی قرارداد فروش، سابقه تولید و هزینه‌های آتی به پروژه‌ای جدید تعمیم داد.

پیش از سرمایه‌گذاری در نیروگاه خورشیدی، سه سناریوی اقتصادی تدوین کنید: سناریوی محتاطانه با تولید یا قیمت فروش پایین‌تر، سناریوی پایه بر اساس مفروضات واقع‌بینانه و سناریوی خوش‌بینانه با شرایط مساعدتر. اگر پروژه تنها در سناریوی خوش‌بینانه توجیه‌پذیر باشد، ریسک سرمایه‌گذاری آن بالاتر است.